چطور بفهمیم کدام افزونه‌ها باعث کندی سایت شده اند؟

در این مقاله از نبض‌نت می‌آموزیم چگونه تشخیص دهیم کدام افزونه‌ها موجب کندی سایت شده‌اند و چگونه می‌توان بدون از دست دادن کارایی، سرعت سایت را بهبود داد.

کسب اطلاعات بیشتر: چگونه لوگو را در سایت تغییر دهم؟

درک نقش افزونه‌ها در عملکرد سایت

هر افزونه فایل‌های CSS، JS یا درخواست‌های پایگاه‌داده خاصی را به سایت شما اضافه می‌کند. وقتی تعداد افزونه‌ها زیاد باشد، مرورگر برای بارگذاری هر صفحه باید درخواست‌های بیشتری را پردازش کند و این یعنی زمان بارگذاری طولانی‌تر. برخی افزونه‌ها حتی وقتی غیرفعال می‌شوند، ردپای خود را درکدها یا دیتابیس باقی می‌گذارند. بنابراین پیش از نصب هر افزونه باید بسنجید که آیا واقعاً لازم است یا خیر. درک این نکته به شما کمک می‌کند مشکل را ریشه‌ای‌تر تحلیل کنید.

علت اصلی تأثیر افزونه‌ها بر سرعت چیست؟

افزونه‌های بهینه‌سازی‌نشده معمولاً اسکریپت‌های سنگین یا کوئری‌های ناسازگار اجرا می‌کنند که فشار زیادی بر سرور وارد می‌کند. همچنین، تداخل بین چند افزونه می‌تواند باعث اجرای هم‌زمان عملیات مشابه یا افزوده شدن چند فایل تکراری شود. حتی اگر ظاهر سایت خوب بارگذاری شود، ممکن است در بک‌اند زمان زیادی صرف پردازش داده‌ها شود که نتیجه آن کندی محسوس است.

نشانه‌هایی که کندی ناشی از افزونه را نشان می‌دهند

• افزایش زمان بارگذاری صفحات بدون تغییر در محتوای سایت
• مصرف بالای منابع CPU در سرور اشتراکی
• افت نمره در PageSpeed یا GTmetrix بعد از نصب افزونه جدید
• تأخیر در پاسخ به درخواست‌های Ajax یا فرم‌ها

استفاده از ابزار تست عملکرد برای شناسایی افزونه‌های کند

ابزارهای تحلیل سرعت مانند GTmetrix، Pingdom و Google Lighthouse می‌توانند به شما بگویند کدام منابع بیشترین زمان بارگذاری را مصرف کرده‌اند. با بررسی لیست درخواست‌ها (Requests) می‌توانید فایل‌های مربوط به افزونه‌ها را پیدا کنید. ابزارهای مخصوص وردپرس مانند Query Monitor یا Plugin Performance Profiler اطلاعات دقیق‌تری ارائه می‌دهند. استفاده از این ابزارها کمک می‌کند بفهمید مشکل از افزونه خاصی است یا ترکیب چند افزونه.

تحلیل گزارش‌ها و تفسیر نتایج ابزارها

پس از اجرای تست باید بخش Network یا Waterfall را بررسی کنید. اگر نام افزونه خاصی در چندین درخواست HTTP یا اسکریپت‌های سنگین مشاهده می‌شود، آن افزونه احتمالاً عامل کندی است. همچنین باید ببینید آیا تعداد زیاد کوئری‌های دیتابیس وجود دارد یا خیر. افزونه‌هایی که زیاد به پایگاه داده مراجعه می‌کنند یا استفاده بیش از حد از API دارند، بیشتر از بقیه باعث افت سرعت می‌شوند.

نکاتی برای تست دقیق‌تر

• تست در حالت لاگین و غیرلاگین انجام دهید تا عملکرد واقعی کاربر را بسنجید.
• تست را پس از پاک کردن کش تکرار کنید تا نتیجه واقعی افزونه‌ها را ببینید.
• تغییرات را مرحله به مرحله اعمال کنید تا بتوانید نتیجه هر افزونه را به‌طور جداگانه بررسی نمایید.

غیرفعال‌سازی افزونه‌ها به‌صورت مرحله‌ای برای عیب‌یابی

یکی از روش‌های ساده اما مؤثر، غیرفعال‌کردن افزونه‌ها به‌صورت مرحله‌ای است. بهتر است ابتدا از نسخه پشتیبان کامل سایت تهیه کنید، سپس افزونه‌ها را یکی‌یکی غیرفعال کنید و سرعت سایت را بسنجید. با این روش خواهید دید که حذف کدام افزونه باعث بهبود محسوس سرعت می‌شود. همچنین می‌توانید گروهی از افزونه‌ها را با هم غیرفعال کنید تا سریع‌تر به عامل اصلی برسید.

استفاده از حالت Safe Mode در مدیریت افزونه‌ها

اگر سایت فعال و دارای ترافیک است، بهتر است از حالت Safe Mode یا Maintenance استفاده کنید تا کاربران دچار خطا نشوند. برخی افزونه‌های مدیریت مثل Health Check در وردپرس به شما اجازه می‌دهند افزونه‌ها را فقط برای مدیر سایت غیرفعال کنید تا بتوانید بدون تأثیر بر کاربران، تست انجام دهید. این روش هم ایمن‌تر است و هم باعث می‌شود داده‌های واقعی سایت حفظ شوند.

بدترین زمان برای تست افزونه‌ها

• هنگام انجام کمپین تبلیغاتی یا رویداد فروش ویژه
• در ساعات اوج بازدید سایت
• بدون تهیه نسخه پشتیبان از فایل‌ها و دیتابیس

جایگزینی افزونه‌های سنگین با کدنویسی اختصاصی

بسیاری از مدیران سایت از افزونه‌هایی استفاده می‌کنند که فقط یک قابلیت ساده اضافه می‌کنند، در حالی‌که همان قابلیت را می‌توان با چند خط کد به‌صورت سبک‌تر پیاده‌سازی کرد. مثلاً افزونه‌های شمارنده بازدید، پاپ‌آپ یا شبکه‌های اجتماعی اغلب منابع زیادی مصرف می‌کنند. حذف آن‌ها و استفاده از کدهای HTML یا JS اختصاصی باعث کاهش چشمگیر زمان بارگذاری می‌شود و انعطاف‌پذیری بیشتری نیز دارد.

چطور تشخیص دهیم کدام افزونه ارزش نگهداری دارد؟

افزونه‌هایی که پشتیبانی مرتب دارند، حجم کمی دارند و مرتبا به‌روز می‌شوند معمولاً بهینه‌تر هستند. در مقابل، افزونه‌های قدیمی یا فاقد پشتیبانی ممکن است سازگاری خود را با نسخه‌های جدید وردپرس از دست داده باشند. معیار دیگر میزان استفاده سایر وب‌سایت‌ها و امتیاز کاربران است. افزونه‌هایی با بیش از صد هزار نصب فعال معمولاً عملکرد مناسبی دارند.

روش ارزیابی افزونه قبل از نصب

• بررسی تاریخ آخرین به‌روزرسانی
• مطالعه لاگ تغییرات (Changelog) برای بررسی بهبود عملکرد
• جست‌وجو در انجمن‌ها برای یافتن مشکلات گزارش‌شده
• تست در محیط پیش‌نمایش یا لوکال قبل از نصب روی سایت اصلی

بهینه‌سازی نهایی بعد از شناسایی افزونه‌های کند

وقتی افزونه‌های مقصر را شناسایی کردید، وقت آن است که سایت را بهینه‌تر کنید. حذف یا جایگزینی افزونه‌ها تنها بخش اول کار است. باید کش مناسب، CDN و فشرده‌سازی فایل‌ها را نیز فعال کنید تا سایت سریع‌تر شود. همچنین بررسی کنید که قالب سایت و افزونه‌ها با نسخه PHP و وردپرس فعلی سازگارند. در نهایت، مانیتورینگ مداوم سرعت سایت به شما کمک می‌کند همیشه عملکرد مطلوب را حفظ کنید.

ابزارهای مانیتورینگ بعد از بهینه‌سازی

ابزارهایی مثل New Relic، UptimeRobot و WP Performance Tester می‌توانند تغییرات سرعت سایت شما را بعد از حذف یا تعویض افزونه‌ها رصد کنند. با تنظیم هشدار برای افت سرعت، می‌توانید هرگونه کندی ناگهانی را به‌موقع شناسایی و رفع کنید. این رویکرد پیشگیرانه باعث می‌شود دیگر گرفتار مشکلات تکراری نشوید.

چک‌لیست نهایی برای حفظ سرعت وب‌سایت

• به‌روزرسانی مداوم تمامی افزونه‌ها و قالب‌ها
• محدود کردن نصب به افزونه‌های کاملاً ضروری
• حذف کامل ردپای افزونه‌های حذف‌شده از دیتابیس
• استفاده از کش سمت سرور و مرورگر برای تسریع عملکرد صفحات